Dear reader,
You may have noticed that we’ve changed domains from Minestories to Solid Ground online, a name that more inclusively reflects our broad range of solutions for the mining and rock excavation industries. Rest assured, you’ll still be able to read and watch the ground-breaking content you’ve come to expect. Thanks for visiting.

Ukryta głębia

Pod miastem Espoo, w Finlandii, trwa budowa podziemnej oczyszczalni ścieków, która będzie mogła obsługiwać ponad 400 000 mieszkańców. Budowa wymaga zaawansowanego drążenia tuneli

Wmieście Espoo – kilkanaście kilometrów od Helsinek, wśród lasów, można zobaczyć wielką podziemną budowę. Od dwóch lat firma Lemminkäinen Infra Oy, specjalizująca się w drążeniu tuneli, wykonuje tutaj roboty ziemne i strzałowe. Dziś, gdy projekt jest niemal na ukończeniu, pracownicy firmy mogą z dumą spoglądać na sieć korytarzy i tuneli.

Drążenie tuneli jest częścią tego wielkiego projektu. W ciągu ostatnich 60 lat liczba ludności w tym regionie wzrosła dziesięciokrotnie. Za rozwojem miasta Espoo musiała nadążyć także infrastruktura. Dlatego podjęto decyzję o budowie oczyszczalni ścieków w podłożu skalnym Blominmäki w Espoo, będącą częścią działań na rzecz poprawy jakości środowiska. Po zakończeniu budowy w 2020 r. zakład będzie mógł oczyszczać ścieki pochodzące z ponad czterystutysięcznego miasta. Jest to więc projekt o wielkim znaczeniu i dla ludzi, i dla środowiska naturalnego. Nowa oczyszczalnia będzie znaczniej bardziej wydajna od starej. W Finlandii od dawna nie wolno wypuszczać nieoczyszczonych ścieków.

Budowa podziemnej oczyszczalni oznacza drążenie wielu kilometrów tuneli. Wydawałoby się, że łatwiej można by wybudować taką oczyszczalnię na powierzchni ziemi. Wymagałoby to nieporównywalnie mniejszej ilości robót górniczych. Jednak w dłuższej perspektywie umieszczenie oczyszczalni pod ziemią jest opłacalne. Oszczędza się dzięki temu otaczający miasto krajobraz. Przestrzeń jest wykorzystana bardziej efektywnie, gdyż nie trzeba uwzględniać dróg i pozostałej struktury, a także na flory i fauny. Poza tym zakład oczyszczania nie będzie wystawiony na surowe warunki klimatyczne.

Najważniejszą częścią wstępnego etapu budowy było prawidłowe wydrążenie tuneli, za co odpowiedzialna jest firma Lemminkäinen Oy. – To ogromny projekt – mówi inżynier Jarkko Meriläinen. – Jego obszar ma powierzchnię większą niż 14 boisk piłkarskich. Podziemne pomieszczenia mają z reguły wysokość 20 m i szerokość 20 m. Jest tam też magazyn azotu o szerokości 26 metrów.

Projektom takiej wielkości zawsze towarzyszą wyzwania, zarówno na etapie planowania, jak i na etapie robót górniczych. – Jednym z największych wyzwań jest wielkość tego projektu – mówi Ville Nupponen, kierownik produkcji w firmie Lemminkäinen. – Musimy rozmaite działania wykonywać równocześnie, a harmonogram prac jest napięty.

Lemminkäinen Infra Oy

Firma Lemminkäinen Infra Oy jest ekspertem w dziedzinie budowy skomplikowanej infrastruktury w północnej Europie i jedną z największych firm wykonujących powierzchnie utwardzone w swoim segmencie rynkowym. Zatrudnia 4700 pracowników. Jej celem nadrzędnym jest budowa, wraz z klientami, zrównoważonego społeczeństwa. Firma specjalizuje się w projektach miejskich, komunikacyjnych, przemysłowych i energetycznych. Buduje także drogi i budynki mieszkalne oraz je utrzymuje.

Planowanie podczas trwania projektu, jako istotna część kontraktu, miało wpływ na każdy etap prac przygotowawczych. Meriläinen tak opisuje unikatową metodę wykonywania odwiertów: – W niektórych wyrobiskach prace wykonywane są w dziewięciu osobnych sektorach, co jest możliwe dzięki korzystnej strukturze geologicznej. Zaczynamy w  końcu tunelu, potem przechodzimy do części środkowej, a na końcu zabieramy się do części bocznych.

Firma Lemminkäinen stosuje oprogramowanie Sandvik iSURE zainstalowane w urządzeniach wiertniczych Sandvik DT1131, stosowanych do drążenia tuneli. Sandvik iSURE umożliwia precyzyjne planowanie robót wiertniczych i strzałowych, a po ich wykonaniu dokładną analizę zgromadzonych danych. Firmy Sandvik Mining and Rock Technology i Lemminkäinen wspólnie opracowały wersję oprogramowania Sandvik iSURE, aby najlepiej odpowiadało ono potrzebom wykonawcy.

<p>System Sandvik iSure współpracuje precyzyjnie z wiertnicami, dzięki czemu proces wiercenia jest w pełni zautomatyzowany.</p>

System Sandvik iSure współpracuje precyzyjnie z wiertnicami, dzięki czemu proces wiercenia jest w pełni zautomatyzowany.

<p>Espoo dynamicznie się rozwija. Nowa oczyszczalnia ścieków zaspokoi potrzeby 400 000 mieszkańców.</p>

Espoo dynamicznie się rozwija. Nowa oczyszczalnia ścieków zaspokoi potrzeby 400 000 mieszkańców.

Tommi Mannelin, inżynier odpowiedzialny za skomputeryzowane roboty wiertnicze i strzałowe (CDBM) w firmie Lemminkäinen, poświęca wiele czasu oprogramowaniu Sandvik iSURE. – Znam z praktyki ten system od siedmiu i pół roku. Niewątpliwie ułatwia on moją pracę – mówi Mannelin. – Oszczędza czas, a operator nie musi myśleć o wierceniu, gdyż odbywa się ono automatycznie, według planów. Wyzwaniem są sytuacje, gdy plany nie do końca odpowiadają rzeczywistym warunkom w miejscu pracy. Optymalne działanie systemu wymaga, by zintegrować go z procesami i sprzętem.

Do tego kontraktu firma Lemminkäinen wybrała dwie w pełni zautomatyzowane wiertnice Sandvik DT1131i. Wcześniej używano ich w innym projekcie tej firmy – na budowie najdłuższego tunelu drogowego, Rantatunneli koło Tampere. Był to jednak nieco inny projekt, gdyż tunel drążono pod centrum miasta. Oznaczało to bardzo wąskie tolerancje i konieczny był precyzyjny monitoring  drgań.

Rozwiązanie firmy Sandvik

W trakcie budowy podziemnej oczyszczalni ścieków Blominmäki firma Lemminkäinen posługiwała się dwoma wiertnicami Sandvik DT1131i, korzystała z oprogramowania Sandvik iSURE, a także wsparcia technicznego firmy Sandvik oraz jej serwisu posprzedażnego. Ścisła współpraca obu firm gwarantuje, że wyposażenie, systemy i wsparcie będą odpowiadały potrzebom klienta. Sprzęt firmy Sandvik zapewnia firmie Lemminkäinen odpowiednie możliwości drążenia tunelów, a system Sandvik iSURE umożliwia planowanie i analizę całości projektu. Tę współpracę cechuje doskonała produktywność i bezpieczeństwo.

W czasie pracy w Tampere tym dwom wiertnicom nadano imiona Anna-Kaisa, od imienia burmistrza Tampere, oraz Irene, od imienia wiceprzewodniczącej rady miasta. Być może przyniosł to szczęście, gdyż projekt ukończono przed czasem. Firma Lemminkäinen była zadowolona z pracy obydwu wiertnic i zabrała je do projektu w Espoo. Kiedy drążenie tunelów ukończono, Irene została przewieziona na inną budowę, również podziemnej oczyszczalni ścieków, w mieście Mikkeli. Anna-Kaisa pozostała w Espoo.

– W tym specyficznym środowisku, wymagającym wąskich tolerancji, zastosowaliśmy wiertła firmy Sandvik, dokładne i niezawodne – mówi Meriläinen. Nupponen dodaje: – Dokładność wiertnicy DT1131i to jej wielka zaleta, gdyż drążone tunele muszą być najwyższej jakości.

W jednym tygodniu firma Lemminkäinen wydobywa 14 000–15 000 m2 skały. W rekordowym tygodniu było to 17 000 m2.

Praca na taka skalę jest możliwa, tylko wtedy, gdy ma się wydajny i niezawodny sprzęt, a różni wykonawcy współpracują ze sobą harmonijnie. Partnerstwo firm Sandvik i Lemminkäinen trwa od wielu lat.

Juha Kukkonen, kierownik sprzedaży ds. wiertnic do drążenia tuneli w firmie Sandvik, podkreśla, że obie firmy wspólnie dostosowują systemy, takie jak Sandvik iSURE, oraz urządzenia do specyficznych potrzeb klienta.

O wymaganiach dotyczących projektu w Espoo Kukkonen mówi tak: – Wiertnice firmy Sandvik z serii i-series musiały spełnić trzy podstawowe wymagania: być szybkie, dokładne i bezpieczne w użyciu. Wygląda na to, że wszystkie trzy kryteria zostały spełnione. Precyzja pracy maszyn była w tym projekcie wyjątkowo ważna, a wiertła z serii DTi oferują wiele takich właściwości. zalicza się do nich na przykład mocne wysięgniki i zaawansowane modele kompensacyjne.

Dane techniczne Sandvik DT1131i

Wielkość tunelu: 10,92×18,21 m (maksymalnie)

Zasięg: 100–183 m2

Średnica otworów: 43–64 mm

Długość otworów: do 6085 mm

Wiertarka: Sandvik RD525, 25kW

System sterowniczy:  iDATA

Długość: 17,78 m

Szerokość: 2,95 m

Wysokość: 3,69 m

Waga podstawowa: 45 500 kg

Firma Lemminkäinen wysoko ceni również system wymiany żerdzi wiertniczych, który umożliwia pracę bardzo blisko ścian tunelu. Żerdzie te dają znakomite rezultaty, jeśli chodzi o wydajność drążenia. Wkrótce prace górnicze zostaną zakończone i w podziemnych pomieszczeniach rozpocznie się budowa oczyszczalni ścieków, inwestycji ważnej dla mieszkańców Espoo.